Zbiory

Pochód Lajkonika

Pochód Lajkonika
Lajkonik i jego orszak od lat przemierzają przy dźwięku krakowskich melodii niezmienioną trasę. Pochód przygotowuje się w Muzeum Historycznego Miasta Krakowa i wyrusza w trasę zaczynając od siedziby Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji przy ul. Senatorskiej 1 kierując się do Rynku Głównego. Po drodze Lajkonik odwiedza kupców na placu Na Stawach i zbiera do koszyka drobne pieniądze jako haracz. Następnie składa wizytę siostrom Norbertankom, gdzie w pobliżu klasztoru rozegrała się legendarna bitwa flisaków z Tatarami. Następnie pochód kieruje się ulicami Kościuszki i Zwierzyniecką − Lajkonik odwiedza tam sklepy, uderza przechodniów buławą i zbiera haracz. Na skrzyżowaniu przy filharmonii wykonywany jest przez Lajkonika taniec z chorągwią. Pochód zmierza ulicami Franciszkańską i Grodzą w kierunku Rynku Głównego, gdzie na scenie przy Wieży Ratuszowej Lajkonik z prezydentem miasta wznosi toast za pomyślność krakowian. Na koniec Lajkonik wykonuje taniec zwany urbem salutare – pokłon miastu.
W 2014 roku tradycja pochodu Lajkonika, zwanego Konikiem zwierzynieckim, została wpisana na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego stworzoną przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jest ona podstawą, by ta krakowska tradycji mogła być umieszczona na liście światowej UNESCO, na której znajdują się zwyczaje, tradycje i obrzędy z całego świata. Ważną cechą dziedzictwa niematerialnego jest pokoleniowy przekaz i stałe jego odtwarzanie. Tradycyjny pochód Lajkonika, który odbywa się co roku w Krakowie w oktawę Bożego Ciała, został uznany za niematerialne dziedzictwo Polski jako jedno z pierwszych pięciu zjawisk kulturowych.
Legenda głosi, że podczas trwającej procesji Bożego Ciała na przedmieściach średniowiecznego Krakowa doszło do najazdu Tatarów. Atak hordy odparli włóczkowie – krakowscy flisacy zamieszkujący podkrakowską wieś Zwierzyniec. Po zwycięskiej potyczce przywódca włóczków przywdział strój chana i ruszył na zdobycznym koniu w kierunku miasta. Za nim podążali włóczkowie przebrani za Tatarów. Wszyscy razem, głosząc nowinę o zwycięstwie, weszli w triumfalnym pochodzie na Rynek Główny, gdzie witał ich tłum krakowian. 
Orszak Lajkonika zgodnie z tradycją tworzą włóczkowie, Tatarzy i kapela „Mlaskoty”. Stroje, które przywdziewają są stylizowanymi ubiorami dawnych wojowników tatarskich oraz ludu i mieszczaństwa krakowskiego. Podczas pochodu kapela przygrywa skoczne melodie krakowskie. 
Już w połowie XIX wieku pochód Lajkonika był wydarzeniem powszechnie znanym i wpisanym w kalendarz dorocznych uroczystości miejskich. W okresie międzywojennym władze Krakowa wykorzystały postać Lajkonika do promocji miasta, został on wybrany jako symbol organizowanego od 1936 roku kilkudniowego święta zwanego Dniami Krakowa. Wizerunek Konika zwierzynieckiego stawał się coraz bardziej popularny – wykorzystywany był i jest w charakterze logotypu różnych firm, jego imieniem nazywa się pociągi, a podobizna umieszczana jest na obiciach siedzeń miejskiej komunikacji.
Projekt dofinansowano ze środków Miniesterstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego


POBIERZ GRĘ KLIKAJĄC NA OBRAZEK



Niesamowite przygody Krzysztoforka i Dorotki: Przygoda z Lajkonikiem
Aplikacja ma na celu przybliżenie młodym odbiorcom krakowskiej tradycji Lajkonika, będącego elementem niematerialnego dziedzictwa Krakowa. Aplikacja ma charakter gry przygodowo-zręcznościowej, gdzie kolejne rozwiązywane zagadki odkrywają przed użytkownikiem fakty, nazwy własne i wizerunki obiektów odnoszące się do tradycji Lajkonika. W grze kierujemy rodzeństwem Krzysztoforkiem i Dorotką, którzy są bohaterami muzealnego kwartalnika Krzysztoforek. Użytkownik poznaje kolejne wątki z legendy o Lajkoniku. Aplikacja ma jednocześnie funkcję skanera kodów QR. Użytkownik skanuje kody QR, aby odkryć ukryte informacje i ciekawostki.








Galeria: Strój Lajkonika

Galeria: Stroje orszaku Lajkonika przed 1951 rokiem

Galeria: Projekty strojów orszaku Lajkonika Witolda Chomicza (1951)

Galeria: Projekty strojów Piotra Łańcuckiego (2015)

Galeria: Projekty strojów Krystyny Zachwatowicz (1997)

Nagrania

Krakowiak1
Lajkonik 2
Krakowiak2
Krakowiak3
Krakowiak 4
Bęben
Lajkonik 3
Krakowiak 5
Krakowiak 6
Tusz i Lajkonik
Marsz
Lajkonik 1
Lajkonik
Oberek
Walc Lajkonika
Krakowiak 8
Krakowiak 9
Krakowiak 10
Jak długo na Wawelu