Zbiory

Sztuka współczesna

Trzon kolekcji sztuki współczesnej w Muzeum Historycznym stanowi zbiór obrazów, grafik i rysunków. Zgromadzone prace reprezentują najbardziej typowe tendencje we współczesnej sztuce krakowskiej ostatniego ćwierćwiecza. Pewna ich część powstała w latach 80. i 90. XX w. Niemal wszystkie pochodzące z ostatniego ćwierćwiecza dzieła pozyskane zostały do zbiorów w formie darów artystów, po zakończeniu wystaw urządzanych głównie w Wieży Ratuszowej i w Kamienicy Hipolitów. Autorami prac są najwybitniejsi krakowscy artyści, najczęściej profesorowie Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.
Nurt pokolorystyczny w różnych odmianach reprezentują dzieła takich znanych twórców, jak m.in.: Jan Szancenbach, Hanna Rudzka-Cybisowa, Stanisław Batruch, Zbysław Maciejewski, Paweł Taranczewski, Ewa Kutermak-Madej i Leszek Misiak.
Nurt metaforyczny udokumentowany jest m.in. przez prace: Danuty Leszczyńskiej-Kluzy, Janiny Kraupe-Świderskiej, Danuty Urbanowicz, Joanny Jakowlew-Stożek, Leszka Dutki, Krzysztofa Kiwerskiego, Romualda Oramusa, Allana Rzepki, Joanny Kaiser i Iwony Siwek-Front.
W kolekcji sztuki współczesnej znajdują się grafiki i rysunki Jacka Sroki, Andrzeja Folfasa i Henryka Ożoga – reprezentujących krakowską wersję nowego ekspresjonizmu, nasyconą poetycką metaforą i ukrytym moralizatorstwem. Przełomowe lata 80. i 90. znalazły odzwierciedlenie w pracach takich artystów, jak Barbara Skąpska, Stanisław Sobolewski, Marian Siwek, Piotr Schneider i Roman Żygulski. Ich obrazy, rysunki i grafiki ukazują epizody ze stanu wojennego, okres przełomu politycznego w 1989 r. a także zmiany zachodzące w życiu codziennym miasta w nowych realiach ustrojowych.
Ważne miejsce w najnowszej sztuce krakowskiej zajmuje nurt abstrakcji geometrycznej i pogeometrycznej. W muzealnej kolekcji znajduje się kilka prac najwybitniejszych reprezentantów tej odmiany sztuki w środowisku krakowskim. Są to dzieła m.in. Janusza Orbitowskiego, Jana Pamuły, Adama Wsiołkowskiego, Teresy Bujnowskiej, Tamary Berdowskiej i Łukasza Konieczki. Artystów tych łączy potrzeba wyjścia poza obszar określony przez abstrakcję geometryczną. Szukają własnego języka, indywidualnej formy narracji. Ich postawa wyraża charakterystyczny dla naszych czasów brak zaufania do wcześniejszych kompleksowych systemów filozoficznych i estetycznych w przekonaniu, że dają fałszywy obraz rzeczywistości, skomplikowanej i nigdy do końca nie poznawalnej. Ich sztuka jest środkiem do wyrażenia idei odnoszących się do pojęcia czasu, przestrzeni, trwania, nieskończonych możliwości kreacyjnych tkwiących w człowieku i naturze.
Oprócz prac powstałych w ostatnich latach posiadamy obrazy i grafiki członków Grupy Krakowskiej z lat 1948–1992. Ich twórcami są m.in. Erna Rosenstein, Jadwiga Maziarska, Jonasz Stern, Jadwiga Umińska, Teresa Rudowicz, Danuta i Witold Urbanowiczowie, Janina Kraupe-Świderska, Danuta Leszczyńska-Kluza, Karol Pustelnik, Marian Warzecha, Jerzy Wroński, Wojciech Krakowski, Joanna Przybyła. W kolekcji tej wyróżnia się jako zamknięta całość cykl 26 obrazów Danuty Leszczyńskiej-Kluzy pt. Zdarzenia, namalowanych w 1971 r. Zgromadzone dzieła artystów Grupy Krakowskiej sygnalizują tendencje formalne, pojawiające się w grupie w okresie powojennym i w latach następnych, związane ściśle z poszczególnymi indywidualnościami twórczymi.
Kolekcja sztuki współczesnej w Muzeum Historycznym jest zbiorem stale rozrastającym się. Skupia dzieła najwybitniejszych twórców krakowskich – artystów, którzy weszli na stałe do kanonu sztuki polskiej, a ich dorobek doczekał się uznania także poza granicami kraju.
Generalną zasadą, która stanęła u podstaw tworzenia zbiorów, była chęć udokumentowania dokonań krakowskiej sztuki w możliwie najszerszym spektrum kierunków, tendencji i mód. W miarę upływu czasu i organizowania kolejnych wystaw, kolekcja staje się coraz pełniejsza i bardziej reprezentatywna dla sztuki naszego miasta. Pod względem tematycznym kolekcja jest bardzo różnorodna. Wiąże się z historią Krakowa (m.in. prace Stanisława Sobolewskiego, Mariana Siwka, Barbary Skąpskiej). Nie pomija także uniwersalnych problemów jakie niesie ze sobą współczesność. Pod względem formalnym dobrze reprezentuje eklektyczne tendencje we współczesnej sztuce, rzutujące zarówno na kształt sztuki krakowskiej jak i polskiej.
W 2007 i na początku 2008 r. znacznemu powiększeniu uległa kolekcja rzeźby. Jako zakupy, depozyty i dary trafiły do Muzeum dzieła m.in. Józefa Marka, Stefana Dousy, Krzysztofa Kędzierskiego, Romana Kurzawskiego, Bronisława Chromego, Małgorzaty Olkuskiej, Czesława Dźwigaja, Aleksanndry Domańskiej-Bortowskiej, Jerzego i Krystyny Nowakowskich. Wystawa Sztuka Krakowska po 1945 r., która miała miejsce w 2008 r., była dobrą okazja do poznania muzealnej kolekcji sztuki współczesnej.