Zbiory

Fotografia

Kolekcja fotografii krakowskiej w naszych zbiorach, jest cennym źródłem ikonograficznym do badań nad historią miasta. Dawne zdjęcia ukazują Kraków zmieniający dość często swe oblicze, utrwalają wydarzenia tworzące jego historię, przybliżają nam życie mieszkańców. Fotografie te są dziełem zarówno fotografów profesjonalnych, jak i amatorów.
Do cymeliów w naszym zbiorze możemy zaliczyć dagerotypy, pochodzące z lat 40. i 50. XIX w. Posiadamy ich wprawdzie niewiele ale są to przykłady najstarszej techniki fotograficznej i dlatego są dla nas tak cenne.
Bardzo cenną część naszych zasobów stanowi kilkutysięczna kolekcja szklanych klisz, pochodząca z atelier fotograficznego rodziny Kriegerów, Ignacego, Natana i Amelii. Ma ona wyjątkową wartość ikonograficzną, ponieważ dokumentuje wygląd Krakowa z 2 połowy XIX i początku XX w. Kriegerowie nie ograniczali się jednak tylko do fotografowania widoków naszego miasta. Fotografowali także typy ludowe, dzieła sztuki z kolekcji muzealnych, kościelnych i prywatnych, wykonywali portrety pojedynczych osób i całych grup. Oprócz klisz posiadamy także oryginalne odbitki z kriegerowskiego atelier, naklejone na firmowe tekturki różnych formatów oraz albumy.
Naszym najnowszym nabytkiem jest kilkadziesiąt szklanych klisz z zakładu innego znanego krakowskiego fotografa – Walerego Rzewuskiego. Zespół ten to portrety znanych i nieznanych osób wykonane na przestrzeni prawie 30 lat. Klisze te doskonale uzupełniają nasz zbiór oryginalnych odbitek z atelier Rzewuskiego. Przeważają portrety, z których słynął zakład. Wśród nich wyróżnia się grupa zdjęć powstańców styczniowych.
Trzeciego z trójki pierwszych, wielkich fotografów krakowskich – Awita Szuberta - reprezentuje w naszych zbiorach kilkaset fotografii. Oprócz licznych portretów, są to również widoki Krakowa, zdjęcia dzieł sztuki oraz plenerowe wykonane przez Szuberta w Tatrach i Pieninach. W naszej kolekcji znajdują się także fotografie z innych krakowskich zakładów fotograficznych, działających w XIX w., zarówno tych wcześniejszych np. Ignacego Mażka, Walerego Maliszewskiego, Stanisława Bizańskiego, Szymona Balicera, jak i późniejszych z przełomu XIX i XX w. np. Juliusza Miena, Józefa Sebalda, Alojzego Olmy.
Na początku XX w. powstały w Krakowie kolejne zakłady fotograficzne: Tadeusza Jabłońskiego, Bernarda Hennera, Antoniego Pawlikowskiego, Franciszka Kryjaka, Leo Sprunga, Stanisława Stadlera i innych. W tym samym czasie aparaty fotograficzne tak się rozpowszechniły, że na szeroką skalę rozwinęła się fotografia amatorska. Dzięki temu w naszej kolekcji oprócz typowych zdjęć atelierowych posiadamy także fotografie z podróży, uroczystości rodzinnych, spotkań czy spacerów. Szczególnie cenne są dla nas amatorskie fotografie wykonane w czasie pierwszej wojny światowej, zwłaszcza zdjęcia legionowe.
Okres dwudziestolecia międzywojennego reprezentuje kilkutysięczny zespół zdjęć Agencji Fotograficznej „Światowid”, kolekcja klisz Stanisława Kolowcy pochodząca ze zlikwidowanego Muzeum Przemysłowego oraz fotografie z zakładów: Józefa Kuczyńskiego, Stanisława Muchy, Adama Karasia, Edwarda Heczki, Zygmunta Garzyńskiego.
Lata po drugiej wojnie światowej to w naszej kolekcji zdjęcia ukazujące głównie widoki Krakowa oraz jego życie. Wykonali je tacy fotografowie jak Daniel Zawadzki, Edward Węglowski, Otto Link. Od lat 90. XX w. systematycznie wzbogacamy także swój stan posiadania o negatywy Henryka Hermanowicza, które stanowią nieocenioną dokumentację ikonograficzną Krakowa 2 połowy XX w.
Cennym nabytkiem są także teki artystów fotografików działających w krakowskim ZPAF, zawierające fotografię artystyczną sygnowaną m.in. przez Henryka Hermanowicza, Romana Wesołowskiego, Tadeusza Chrzanowskiego, Leopolda Chrapka, Wojciecha Plewińskiego, Zbigniewa Łagockiego i innych.
W naszej kolekcji znajdują się także przykłady różnych technik fotograficznych jak panotypie, ferrotypie czy zdjęcia stereoskopowe. Gromadzimy również albumy pamiątkowe z rozmaitych uroczystości lub ofiarowane na pamiątkę, albumy z fotografiami rodzinnymi oraz podobiznami powstańców styczniowych i innych sławnych Polaków.
W ostatnich latach do naszych zbiorów trafiło archiwum fotograficzne malarki Hanny Rudzkiej – Cybisowej. Znajdują się w nim m.in. zdjęcia rodziny i znajomych oraz fotografie z pobytu kapistów we Francji, z plenerów malarskich, z kawiarni plastyków.
Człowiek dnia dzisiejszego z trudem może wyobrazić sobie czasy kiedy wizerunek fotograficzny był czymś niezwykłym, tak głęboko w naszą świadomość wrosła sztuka fotografii. Często nie przypisujemy jej większej wartości materialnej i uważamy stare rodzinne albumy za rupiecie, zagracające nasze domy. Staramy się uchronić te zdjęcia od zagłady lub zapomnienia przechowując je w Muzeum. Zbieramy wszelkie fotografie dotyczące naszego miasta i jego mieszkańców, a także prace krakowskich fotografów. Wszystkie one stanowią cenny materiał dokumentujący życie Krakowa a także są niezastąpionym źródłem ikonograficznym. Dlatego apelujemy i prosimy: Nie wyrzucajcie starych fotografii, być może i one przyniesione do naszego muzeum staną się dla przyszłych pokoleń cennym dokumentem epoki.

Galeria: Kolekcja fotografii