Wystawy czasowe

23.09.2017 -
- 25.02.2018
kalendarium 31
Dom Zwierzyniecki

Zwierzyniec zaprasza: Rakowice

dodano 05.09.2017
Opcjonalny podpis
Wystawa o Rakowicach jest kolejną odsłoną z cyklu wystaw zatytułowanych Zwierzyniec zaprasza…, które prezentowane są w Domu Zwierzynieckim. Do tej pory, pokazywane były wsie i dawne przedmieścia, które weszły w skład tzw. Wielkiego Krakowa. Znalazły się w jego granicach w wyniku rozszerzenia, które nastąpiło w latach 1910-1915 z inicjatywy prezydenta Juliusza Leo. Dziś są dzielnicami miasta, często o bardzo rozszerzonych granicach w porównaniu do pierwotnego stanu. Inaczej przedstawia się sytuacja Rakowic. Mimo, że leżą one bardzo blisko centrum Krakowa, to w granicach miasta znalazły się dopiero w 1941 roku i nie zostały osobną dzielnicą. Dawna wieś Rakowice została podzielona między dzielnicę III Prądnik Czerwony i XIV Czyżyny. 
      Rakowice są znane chyba każdemu mieszkańcowi Krakowa, ale czy na pewno? Jeśli zapytamy „Krakusa” jak dostać się „na Rakowice”, to większość wskaże nam cmentarz lub ul. Rakowicką,  co jest oczywiście błędne, bo ani cmentarz nie leży w Rakowicach, ani ul. Rakowicka nie prowadzi do Rakowic! Obecnie obszar wsi Rakowice został podzielony między Prądnik Czerwony i Czyżyny, a krajobraz tworzą w dużej mierze bloki mieszkalne, powstające od lat 60. XX wieku i zamieszkałe w większości przez ludność napływową. Trudno znaleźć prawdziwych Rakowiczan, którzy pamiętają stare czasy, gdy nie było bloków.  Ale nam się udało do nich dotrzeć, co pozwoliło nam wzbogacić naszą wystawę o wiele eksponatów i najcenniejszych wspomnień.  
      Pierwsze wzmianki o  Rakowicach są z 1244 roku. Była to królewska wieś z folwarkiem i młynem. To właśnie z Rakowic i innych wsi, pochodziły płody rolne, które szły na królewski stół, a gęsi i świnie były specjalnie chowane na potrzeby Wawelu. To tu w 1587 roku, w czasie oblężenia Krakowa przez arcyksięcia Maksymiliana Habsburga, który obrał rakowicki dwór na swoją kwaterę, ważyły się losy wschodniej Europy.
      Pod koniec XIX wieku w Rakowicach powstały koszary kawaleryjskie, w których w międzywojniu stacjonuje słynny 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego. To tu w 1912 roku powstao jedno z pierwszych lotnisk Europy i pierwsze lotnisko wolnej Polski - błędnie nazywane lotniskiem Czyżyny.  A na początku XX wieku swoją działalność na tym terenie rozpoczynają Księża Pijarzy.
      Dziś teren dawnej wsi w dużej części zajmują osiedla, które powstawały od lat 60. XX w. Mieszka w nich w większości ludność napływowa. To wszystko powoduje, iż na pierwszy rzut oka mamy do czynienia z przypadkiem zatarcia lokalnej tożsamości, wymazania właściwych Rakowic z historii, świadomości, a także przestrzeni miasta. Jednak w trakcie prac nad wystawą udało się dotrzeć do ludzi, którzy pamiętają czasy, gdy nie było jeszcze bloków w tych okolicach, do ludzi, którzy mówią o sobie: „rakowiczanie”. 
     
Sama wystawa została podzielona na trzy części. W pierwszej części zatytułowanej „Wieś” zwiedzanie rozpoczynamy od informacji dotyczących nazwy i położenia Rakowic. Następnie poznajemy dzieje Rakowic od czasów najdawniejszych do połowy XIX wieku oraz ich społeczeństwo,. Szczególnie dokładnie pokazujemy tu mieszkańców w I połowie XVIII wieku. Zamieszczone są również Informacje o folwarku i młynie. 
Dwie pozostałe części, czyli „Przedmieście” i „Osiedle” przenikają się ze względu na swoją tematykę. Jedna z sal została poświęcona wojsku w Rakowicach czyli ułanom, lotnikom i „Czerwonym Beretom”. Tu też znalazły swoje miejsce informacje o lotnisku, zarówno cywilnym jak i wojskowym. W kolejnej sali rozpoczyna się opowieść o XX Pijarach oraz zmianach jakie zaszły we wsi od połowy XIX wieku do II wojny światowej. 
Ostatnia cześć wystawy poświęcona jest współczesnym Rakowicom i powstałym na jego terenach blokom. Fragment wystawy został zaaranżowany na mieszkanie z lat 70, 80 XX w. W tej części zobaczymy przedmioty, które przekazali na wystawę Rakowiczanie. Stworzyliśmy tu miejsce, gdzie będzie można usiąść i podziwiać stare zdjęcia z Rakowic, obejrzeć i wysłuchać nagranych wspomnienia mieszkańców…
      Zwierzyniec zaprasza Rakowice – tą opowieścią próbujemy przywrócić zacierającą się obecnie lokalną tożsamość, utrwalić właściwe Rakowice w historii, świadomości ale i przestrzeni Krakowa.
 
Wystawa będzie prezentowana w Domu Zwierzynieckim, przy ul. Królowej Jadwigi 41 w dniach 23 września 2017 - 25 luty 2018.

WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE WYSTAWIE




Kurator wystawy:
Mateusz Niemiec

Ceny biletów:
normalny 7 zł
ulgowy 5 zł
grupowy 4 zł
grupowy ulgowy 3,50 zł
rodzinny 14 zł (2 osoby dorosłe i 2 dzieci do 16 lat lub 1 osoba dorosła i 3 dzieci do 16 lat)
członkowie Klubu MHK - wstęp wolny

Wstęp wolny na wystawę Zwierzyniec zaprasza Rakowice w środy.

Godziny otwarcia:
wtorek - niedziela 9.30-17.00

Rezerwuj bilety
do MHK online