CENTRUM OBSŁUGI ZWIEDZAJĄCYCH I informacja i sprzedaż biletów | od 10.00 do 19.00 I tel.: 12 426 50 60 | e-mail: info@mhk.pl
Oblicza Zwierzyńca 1910-2010 - nowa wystawa w Domu Zwierzynieckim od 25 czerwca
Witamy na Zwierzyńcu – w krainie przedmieścia! 1 kwietnia 2010 r. minęła 100. rocznica przyłączenia Półwsia Zwierzynieckiego i Zwierzyńca do Krakowa. To wówczas rozpoczął się proces włączania okolicznych podmiejskich gmin w granice miasta według planu i idei dr. Juliusza Lea, prezydenta Krakowa w latach 1904–1918. Twórca Wielkiego Krakowa połączył ze sobą kilka kwestii – przede wszystkim lokalizację pod Krakowem portu rzecznego w ramach kanału Wisła–Odra–Dunaj oraz niezbędną dla dalszego rozwoju Krakowa przestrzeń pod przemysł, budownictwo i rekreację. Do 1915 r., po uprzednich negocjacjach, przyłączono do Krakowa czternaście gmin z Podgórzem włącznie. Półwsie i Zwierzyniec jako nowe dzielnice wzbogaciły miasto o przeszło 7300 mieszkańców i niespełna 6 km2. Ta decyzja przyniosła wiele zmian, w tym zmianę struktury społecznej i przestrzennej. Spora część tego niezwykle ciekawego procesu zostanie zaprezentowana na niewielkiej przestrzeni zwierzynieckiego oddziału MHK. To pierwsza wystawa w oddziale pod jego nową nazwą – Dom Zwierzyniecki. Wystawa Oblicza Zwierzyńca 1910–2010 poruszy kwestię negocjacji pomiędzy zwierzynieckimi gminami i przedstawicielami tzw. obszaru dworskiego a krakowskim magistratem. Pokaże głównych negocjatorów, skład rad gminnych Półwsia i Zwierzyńca, wybór ciekawych dokumentów z okresu negocjacji oraz protokoły ostatnich sesji zwierzynieckich rad gminnych, zamykających okres niezależnego funkcjonowania. Będzie można też poznać pierwszych radnych miejskich wybranych z Półwsia i Zwierzyńca jako nowych dzielnic Krakowa (dzielnice XII i XIII). Materiały ikonograficzne i opisowe zostaną uzupełnione obiektami muzealnymi, m.in. laską wójta gminy Zwierzyniec (XVIII w.) czy puszką na kwity straganowe z gminy Półwsie (XIX w.). Nie zabraknie prezentacji zmian architektonicznych, jakich doświadczyły Półwsie i Zwierzyniec po przyłączeniu do Krakowa. Dolna część ekspozycji zostanie uzupełniona fragmentem umeblowania, które jeszcze nie tak dawno można było odnaleźć w mieszkaniach na Półwsiu i Zwierzyńcu. Wystawa poruszy też kwestię potężnego bagażu zwyczajów wywodzących się ze Zwierzyńca, a które od dawna zostały zaadaptowane jako krakowskie. Całe wystawowe piętro Domu Zwierzynieckiego będzie oddane na potrzeby zaprezentowania źródeł i zwyczajów lajkonika, momentu narodzin zwierzynieckiej szopki krakowskiej czy świątecznych tradycji emausu – rozlokowanego pomiędzy klasztorem sióstr norbertanek a kościołem Najświętszego Salwatora.
Na wystawę odprowadzi Państwa Królowa Przedmieścia Konstantego Krumłowskiego (1872–1938) i bohaterowie tego najsłynniejszego wodewilu napisanego pod wpływem uroków Zwierzyńca. A tam wybrane zabawki emausowe – wszystkie zakupione na straganach pod klasztorem norbertanek, część wyprodukowana przez rękodzielników zwierzynieckich. Fotografie ukazujące Emaus między wojnami przeplatane będą drzeworytami Witolda Chomicza i wyborem malarstwa, m.in. Zdzisława Jachimczaka. Narodziny szopki krakowskiej na Zwierzyńcu zostaną pokazane na przykładzie twórczości Walentego i Włodzimierza Malików. Dawne zwyczaje lajkonika pokażemy na kilka sposobów: będzie postać Lajkonika według wizji Stanisława Wyspiańskiego, będą atrybuty cechu Włóczków: chorągiew, berło czy kocioł, będą projekty strojów orszaku Lajkonika i jego wizerunki drzeworytowe według Witolda Chomicza, będzie wreszcie wybór fotografii z pochodów Lajkonika z okresu międzywojennego i czasów bardziej współczesnych oraz wybór malarstwa – choćby słynny Obchód Lajkonika Michała Stachowicza (1818). Oblicza Zwierzyńca 1910–2010, Dom Zwierzyniecki, ul. Królowej Jadwigi 41 Wernisaż: 25 czerwca 2010, godz. 19.10 Wystawa otwarta: 26 czerwca – 20 lutego 2011 Kurator wystawy: Maciej Twaróg Ceny biletów: 3 zł normalny, 2 zł ulgowy, 6 zł rodzinny, środa bezpłatnie Blog oddziału: http://nakrolowejjadwigi.blox.pl |
