Wydarzenia

Pałac Krzysztofory

Ze zbiorów Cyfrowego Thesaurusa - karta pocztowa inspirowana postacią Ireny Solskiej

dodano 22.09.2014 - aktualizacja 24.11.2017
Sylweta nr 20 pt.
W zbiorach MHK znajduje się wiele ciekawych i cennych zbiorów. Ich znaczna część udostępniona jest online na portalu Cyfrowy Thesaurus. Zapraszamy do odkrywania jego obszernych zasobów.
Dziś przedstawiamy kartę pocztową, zaprojektowaną przez Stanisława Eljasza-Radzikowskiego Złotymi włosy i pawim wiła ogonem..., zainspirowaną postacią aktorki - Ireny Solskiej.

Karta pocztowa przedstawia wizerunek półnagiej kobiety, z wężowymi, wijącymi się złotymi włosami, z koroną na głowie, skrzydłami u ramion, to pół-kobieta, pół-rajski ptak z pawim ogonem, unosząca się nad wieżami Krakowa.
Przedstawiona na karcie kobieca postać to aktorka, Irena Solska. Jej sylwetkę uwiecznił Stanisław Eljasz-Radzikowski na sylwecie nr 20 zatytułowanej: Złotymi włosy i pawim wiła ogonem... Urzeczony Solską stworzył cykl oryginalnych portretów, które ukazały się jako seria 43 kart pocztowych pod nazwą Sylwety, z których każda miała swój tytuł, często metaforyczny. Każda z pozostałych sylwet inspirowana osobą i osobowością aktorki przedstawia jej sylwetkę w różnych pozach i postaciach. I choć nigdzie nie wymieniono  nazwiska Ireny Solskiej wiadomo, iż to ona była natchnieniem dla artysty.

Stanisław Eljasz-Radzikowski (1869–1935), był synem Walerego Eljasza-Radzikowskiego. Z wykształcenia lekarz, z zamiłowania był znawcą Tatr i malarzem. Jego przyjaźń z małżeństwem Ludwika i Ireny Solskich sięga roku 1902, kiedy to we Lwowie praktykował jako lekarz kliniki uniwersyteckiej.  Po roku 1905 Radzikowski spotykał Solskich w Krakowie i we Lwowie, zaś w latach 1912–1914, kiedy był lekarzem klimatycznym w Zakopanem, utrzymywał kontakt z Ireną Solską, która mieszkała tam z chorą córką. Zafascynowany artystką stworzył  cykl jej sylwetek nadając im symboliczne tytuły, np. Tęsknota, Tajemnica czy Panna morska. Karty z sylwetkami, zaprojektowane przez Radzikowskiego, przypominają rozpowszechnione w Europie w końcu XVIII i na początku XIX wieku, karty wzorowane na sztuce Dalekiego Wschodu: wycięte z ciemnego papieru i naklejone na jasnym tle sylwetki, z częstymi motywami kwiatowymi.
W zbiorach teatralnych MHK zachowało się 36 kart pocztowych z serii Sylwety, są one tym cenniejsze, iż komplet 43 Sylwet należy dziś do rzadkości. Zachowane karty można oglądać na portalu Cyfrowy Thesaurus.

Małgorzata Palka