Wydarzenia

Dom Pod Krzyżem

Z zbiorów Cyfrowego Thesaurusa - karta z menu zaprojektowana przez Stanisława Wyspiańskiego

dodano 08.10.2016 - aktualizacja 30.03.2017
Menu bankietu pożegnalnego na cześć Tadeusza Pawlikowskiego, projekt S. Wyspiański
Latem 1899 roku, Tadeusz Pawlikowski kończył sześcioletnią  kadencję na stanowisku dyrektora Teatru Miejskiego w Krakowie, niebawem miał opuścić miasto, mając nadzieję na objęcie dyrekcji nowo powstałego teatru we Lwowie. Aby godnie pożegnać odchodzącego dyrektora, który jak pisała ówczesna prasa: „postawił scenę krakowska bardzo wysoko (…), wyrobił cały szereg znakomitych aktorów, stworzył harmonijny ensamble, otworzył przystęp (…) wszystkim nowym talentom literackim, nie oglądając się na osobista korzyść lub stratę. Zepsuł krakowska publiczność przyzwyczajając ją do tak wysokiego poziomu wystawy i do takiej piękności zewnętrznych ram widowiska, jakich na stałe mieć w Krakowie nie możemy.” („Czas” 1899, nr 149), powołano komitet organizujący uroczyste pożegnanie Pawlikowskiego z teatrem krakowskim. W gronie członków  komitetu znaleźli się Kazimierz Morawski, znakomity filolog klasyczny, Stanisław Pareński, ceniony lekarz, August Sokołowski, profesor historii sztuki, Lucjan Rydel, Stanisław Wyspiański oraz kilku radnych miejskich. W sobotę 1 lipca 1899 roku w teatrze udekorowanym kwiatami odbyła się uroczystość. Pierwsza część uroczystości odbyła się na scenie. Po pierwszym akcie przedstawienia Buntu Napierskiego Jana Kasprowicza,  aktor Ludwik Solski wprowadził dyrektora, którego publiczność przywitała „nie milknącymi długo oklaskami i setkami bukietów i kwiatów, rzucanych z lóż i foteli na scenę” („Czas” 1899, nr 149). Potem wygłaszano laudacje i wręczano dyrektorowi wieńce w imieniu aktorów (Ludwik Solski) i artystów dramatycznych (Jan Kasprowicz, Lucjan Rydel, Zygmunt Sarnecki, Stanisław Wyspiański). Po przedstawieniu w foyer teatru odbyła się druga część pożegnalnego wieczoru tj. uroczysty bankiet, w którym wzięło udział blisko 60 osób. Wznoszono liczne toasty, uczestnikom bankietu rozdano kartę z menu, zaprojektowaną przez Wyspiańskiego. Na menu przyjęcia, które dostarczyła restauracja  teatralna Turlińskiego, złożyły się: łosoś, sos tatarski, combry sarnie garnirowane, pulardy z rożna, kompoty, sałaty, lody, owoce, kawa oraz wina: Rȕdesheimer, Medoc, Barsac. Spotkanie w foyer teatr trwało do godziny drugiej po po północy.
Poniżej opis karty menu zaprojektowanej przez  Stanisława Wyspiańskiego, wówczas debiutującego dramaturga i scenografa, która znajduje się w zbiorach MHK stanowiąc cenną pamiątkę po opisanym wydarzeniu w krakowskim teatrze z 1 lipca 1899 r.:
Pośrodku rysunek kobiety w tanecznym ruchu, odzianej w powiewne długie szaty; na nogach sandały, a w prawej ręce podniesionej do góry maska. Dookoła rysunku napis ręką Wyspiańskiego: „Uczta na cześć dyrektora Tadeusza Pawlikowskiego wydana przez obywateli miasta we foyer teatru. Menu: łosoś, sos tatarski, combry sarnie garnirowane, pulardy z rożna, kompoty, sałaty, lody, owoce, kawa, wina.  Dnia pierwszego lipca w Krakowie 1899 r.”.

Opisany obiekt można znaleźć na portalu Cyfrowy Thesaurus.