Godzina z Hilary Clinton w Fabryce Emalia Oskara Schindlera
W sobotę Fabrykę Emalia Oskara Schindlera odwiedziła Sekretarz Stanu USA Hillary Clinton, która przyjechała do Krakowa na konferencję 10-lecia Wspólnoty Demokracji, globalnej międzyrządowej koalicji państw demokratycznych, popularyzującej zasady demokracji i umacniającej standardy demokratycznych instytucji na całym świecie. Szefowa amerykańskiej dyplomacji przyjechała do Muzeum kilka minut po godz. 10.30. Przy charakterystycznej bramie fabryki witali ją Przewodniczący Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej prof. Władysław Bartoszewski, Prezydent Krakowa Jacek Majchrowski i Dyrektor Michał Niezabitowski, gospodarz Muzeum na Lipowej 4. Specjalnie dla Hillary Clinton przygotowaliśmy skróconą trasę zwiedzania, podczas której wraz z ambasadorem USA w Polsce, Lee A. Feinsteinem, Hannah Rosenthal (pełnomocnik do spraw przeciwdziałania antysemityzmowi przy rządzie Baracka Obamay) i Ministrem Spraw Zagranicznych RP, Radosławem Sikorskim, z zainteresowaniem obejrzała część wystawy stałej opowiadającej o latach 1941-1945. Hillary Clinton z nieukrywanym wzruszeniem oglądała część wystawy poświęconą historii krakowskiego getta. Zatrzymała się na chwilę w przestrzeni mieszkania w getcie, tu zainteresowały ją prezentowane detale. Odwiedziła także oryginalny gabinet Oskara Schindlera, gdzie poznała historię Fabryki Naczyń Emaliowanych, a jej szczególną uwagę zwróciło biurko, mapa oraz forma artystyczna w postaci szklanej konstrukcji z metalowymi naczyniami, upamiętniająca Żydów uratowanych przez Oskara Schindlera. Towarzysząca zwiedzającym grupa fotoreporterów wykorzystała ten moment do serii zdjęć. Po przejściu ulicami okupowanego miasta, uwagę Hilary Clinton przykuło mieszkanie konspiracyjne, jego autentyczność i staranny dobór artefaktów. Z tej części wystawy delegacja przeszła wzdłuż symbolicznych murów getta do przestrzeni „Obozu Płaszów”. Elementy scenografii, jak również nierówna podłoga pokryta kamieniami wywołały mały niepokój, zamierzony przez twórców wystawy. Pani Sekretarz Stanu skoncentrowała swoją uwagę również na panoramicznych fotografiach, wykonanym z ukrycia filmie dokumentalnym z obozu Płaszów, sklepieniu z obrazów macew przypominającym o destrukcji dwóch cmentarzy żydowskich oraz na historii dziesiątek tysięcy Żydów, którzy pracowali, mieszkali i ginęli w obozie. Schodząc do ostatniej części wystawy Hilary Clinton zwróciła uwagę na serię niemieckich plakatów propagandowych z ostatnich lat wojny i scenografię ilustrującą czas końca wojny. Zwiedzający zatrzymali się na przed portretem Stalina i sąsiadującą z nią stemplownicą do kart wystawowych. Ostatnim punktem na trasie zwiedzania była zachęcająca do refleksji Sala Wyborów - z zaskakującym i intrygującym ciemnym korytarzem oraz jasną świetlistą rotundą, a w niej fragmentami historii ludzi aktywnie pomagających innym w czasie wojny. Hilary Clinton zatrzymała się również przed „Białą księgą” (prezentacja multimedialna na pulpicie w ostatniej sali) i przejrzawszy jej zawartość przeczytała uważnie historię pod hasłem „Respect/Szacunek”, opisaną przez Marcela Goldmana. Później powie ...dziękuję Krakowianom za to nowe muzeum, które w poruszający sposób opowiada o ciężkim okresie tak wielkiego kraju. Mam nadzieję, że wszyscy wyciągniemy naukę z historii opowiedzianej i nauczanej tutaj. Równocześnie chciałam oddać hołd wszystkim, którzy zginęli podczas Holokaustu Delegację oprowadzała dr Edyta Gawron, współautorka scenariusza wystawy. Podczas gdy Pani Sekretarz zwiedzała wystawę Kraków- czas okupacji 1939-1945, sala kinowa wypełniła się wybitnymi osobistościami, wśród których byli m.in. Kardynał Stanisław Dziwisz, Naczelny Rabin Polski Michał Schudrich, Ambasador Izraela Zvi Rav-Ner, Honorowy Konsul Polski w San Francisco Ted Taube, pisarka Roma Ligocka, dziennikarka i pisarka Anna Applebaum, ocalona przez Schindlera Maria Ogiegło-Orlińska oraz dyr. Muzeum w Auschwitz-Birkenau Piotr Cywiński, dla którego był to szczególnie wyjątkowy dzień. Przekonaliśmy się o tym wszyscy w trakcie wystąpienia Hillary Clinton, która poinformowała o decyzji rządu prezydenta Baracka Obamy, tj. o wystąpieniu do Kongresu US o przyznanie 15 milionów dolarów na rzecz Fundacji Auschwitz-Birkenau. Clinton powiedziała, że ''z Holocaustem wiążą się dwie rzeczywistości: jedna to mordowanie milionów niewinnych ludzi, druga to odwaga tych, którzy ryzykując życiem i majątkiem, ratowali przyjaciół i nieznajomych od zagłady. Osobowości takie jak Oskar Schindler, jak Władysław Bartoszewski świadczą o tym, że są ludzie, którzy nawet w tej sytuacji nie poddali się terrorowi.'' Prof. Bartoszewski dziękując powiedział “Dzisiejsza deklaracja jest wyrazem zrozumienia naszej inicjatywy. Stanów Zjednoczonych naturalnie nie może w tym procesie zabraknąć. Auschwitz-Birkenau to największy w historii świata cmentarz bez grobów. To zobowiązuje.” Na koniec głos ponownie (na początku powitał dostojnych gości) zabrał Dyrektor Michał Niezabitowski dziękując za spotkanie i prosząc Panią Sekretarz o wpis do księgi pamiątkowej Fabryki Emalia Oskara Schindlera oddziału MHK- liczącego zaledwie 23 dni. Pani Clinton obdarowana została symbolicznym prezentem w postaci 5 kart opatrzonych istotnymi datami z czasu wojny oraz stemplami. Odwiedzający muzeum turyści, zbierają owe karty i samodzielnie przybijają na nich okolicznościowe stemple, co jest rodzajem pamiątki z wizyty w muzeum. Wpis Hillary Clinton: This is a fitting and moving "factory of memories", and I salute the government and people of Cracow for their vision and generosity. All the best and blessings on you - Hillary Rodham Clinton To bardzo wymowna i poruszająca "fabryka pamięci". Pragnę wyrazić podziw dla władz i mieszkańców Krakowa za szczodrość, z jaką zrealizowano ten wizjonerski projekt. Serdeczne życzenia i pozdrowienia - Hillary Rodham Clinton Dostojni Goście opuścili nas krótko po 11.30, ale jeszcze długo pracownicy obsługi wystawy opowiadali, jak pani Clinton, po zwiedzeniu wystawy, przechodząc do Sali kinowej, witała się z nimi podając każdemu dłoń...  |
